ساینس او ټکنالوژي
3 د لوستلو دقیقې
د تورکیې "قزل ایلما" بې پیلوټه جنګۍ الوتکې په مجازي ازموینه کې F-16 وویشتله
د تورکیې بې پیلوټه پټې (Stealth) جنګي الوتکې "قزل ایلما" (Kizilelma) یو مهم پړاو ته ورسېده، چې په یوه مجازي ازموینه کې یې د ځايي پرمختللي "مراد AESA" رادار په کارولو سره یوه F-16 جنګي الوتکه په نښه او په مستقیم ډول وویشتله.
د تورکیې "قزل ایلما" بې پیلوټه جنګۍ الوتکې په مجازي ازموینه کې F-16 وویشتله
د تورکیې "قزل ایلما" بې پیلوټه جنګۍ الوتکې په مجازي ازموینه کې F-16 وویشتله / TRT Balkan

د تورکیې "قزل ایلما" بې پیلوټه جنګۍ الوتکې په مجازي ازموینه کې F-16 وویشتله

د تورکیې بې پیلوټه پټې (Stealth) جنګي الوتکې "قزل ایلما" (Kizilelma) یو مهم پړاو ته ورسېده، چې په یوه مجازي ازموینه کې یې د ځايي پرمختللي "مراد AESA" رادار په کارولو سره یوه F-16 جنګي الوتکه په نښه او په مستقیم ډول وویشتله.

د تورکیې د بې پیلوټه الوتکو لوی شرکت، بایکار، د پنجشنبې په ورځ په یوه بیان کې وویل چې بیرقدار قزل ایلما، چې په ملي کچه او د شرکت په خپلو سرچینو جوړه شوې، په بریالیتوب سره یو له هغو مهمو پړاوونو څخه تېره شوه چې په جګړه کې به یې اغېزمنتوب ثابت کړي.

دغې ملي جوړې شوې بې پیلوټه پټې جنګي الوتکې، چې د تکیرداغ په چورلو کې د "آکینجی" د الوتنې روزنیز او ازمایښتي مرکز څخه یې الوتنه وکړه، د ۴،۵۷۲ مترو په منځنۍ ارتفاع کې یې یو ساعت او ۴۵ دقیقې الوتنه ترسره کړه، له F-16 الوتکو سره یې په ګډه جوړښت کې الوتنه وکړه او د ملي رادار او مهماتو یوځایوالی یې تایید کړ.

د دې الوتنې سره د بیرقدار قزل ایلما د ازموینو په ترڅ کې د الوتنې ټوله موده له ۵۵ ساعتونو څخه زیاته شوه.

د تورکیې د هوايي ځواک دوه F-16 جنګي الوتکو هم د " بیرقدار-قزل ایلما ګوکدوغان مهماتو تړل شوې الوتنې او مراد AESA رادار فعالیت ازموینه" کې برخه اخیستې وه.

په داسې حال کې چې یوې F-16 الوتکې له بیرقدار قزل ایلما سره په نږدې واټن کې الوتنه وکړه، ترڅو د پیلوټ لرونکو جنګي الوتکو سره د دې پلیټ فارم مطابقت وښيي، بلې F-16 د سناریو له مخې د "هدفي الوتکې" رول لوباوه.

ازموینه

د ازموینې د یوې برخې په توګه، بیرقدار قزل ایلما د اسلسن دفاعي شرکت  لخوا جوړ شوي مراد AESA رادار په کارولو سره د ۴۸.۲ کیلومتره په واټن کې یو F-16 هدف کشف او پرې قفل شو.

بیا یې د TUBITAK SAGE لخوا جوړ شوي ګوک دوغان توغندي په کارولو سره یو مجازي الکترونیکي توغول ترسره کړل.

په دې مجازي ازموینه کې، بیرقدار قزل ایلما په هوا-هوا جګړه کې یو مهم ګام پورته کړ، چې په یوه مجازي چاپیریال کې یې یو ډېر ځیرک F-16 هدف په مستقیم ګوزار سره له منځه یووړ.

د ازموینې یو له خورا مهمو پړاوونو څخه د الوتکې، رادار او توغندي ترمنځ د مخابراتي زیربنا ازمایل وو.

پر F-16 له قفل کېدو وروسته، بیرقدار قزل ایلما په بې ساري ډول د مراد AESA رادار څخه د هدف، موقعیت او سرعت فوري معلومات په خپل وزر کې لېږدول شوي ګوکدوغان توغندي ته ولېږدول.

د بیرقدار قزل ایلما او مهماتو ترمنځ د دې ډیټا لینک بریالی تایید د بې پیلوټه جنګي الوتکې په وړتیا کې یو مهم پړاو و چې د لید له ساحې بهر (BVR) اهداف له منځه یوسي.

د تکیرداغ په اسمان کې په دې تاریخي الوتنه کې، درې مختلف او ننګونکي ازمایښتي سناریوګان په ورته وخت کې په بریالیتوب سره ترسره شول.

په داسې حال کې چې د F-16 ګډې الوتنې، چې د پیلوټ لرونکو جنګي الوتکو سره یې ګډ عملیاتي وړتیا وښودله، د راتلونکي هوايي جګړې مفکورې ته رڼا واچوله، د ګوکدوغان سره د پلیټ فارم ایروډینامیکي او ایویونیک مطابقت تایید شو.

د ملي مراد AESA رادار د کشف، تعقیب، قفل کولو او ډیټا لیږد وړتیاوې، چې په هماغه الوتنه کې فعالې شوې وې، هم په ننګونکو شرایطو کې ثابتې شوې.

وپلټۍ
تورکیه د یورو فایټر جنګي الوتکو په خاطر انګلستان ته د روزنې په موخه لومړني پیلوټان استوي.
اوکرایني ډرون الوتکو د روسیې د  سینټ پیټرزبرګ ښار ته څېرمه پر یو ګودام برید وکړ
له امریکا څخه پر څه باندې ۶۰ هېوادونو د ګمرکي تعرفو نوې څپه
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د امنیتي اندېښنو له امله په توره بحیره کې د اوکراین په بندرونو کې د سوداګریزو کښتیو تګ راتګ ودرېد
د ایران ولسمشر پزشکيان او د عراق لومړي وزیر زیدي د دوه اړخیزو اړیکو په اړه خبرې وکړې
د هند لومړي وزیر د کانکور ازموینې سوالونو  افشا کوونکو ته د "سمدستي سزا" ورکولو امر وکړ
جاپان هیله ښودلې چې له فلسطین سره نړیوال ملاتړ نور هم زیات شي
د روسیې او امریکا د بهرنیو چارو وزیرانو د اوکراین پر کړکېچ خبرې وکړې
امریکا په منځني ختیځ کې د جګړې له تودېدو سره پر ایراني پوځي اهدافو نوي بریدونه پیل کړل
په افغانستان ، پاکستان او هند کې د سختو بارانونو له امله د مړو شمېر مخ په زیاتېدو دی.
د یمن د حوثیانو لخوا په سره سمندرګي کې د سعودي عربستان پر ټانکرونو برید
د مهمو خبرونو غورچاڼ
ممداني له فدرالي حکومت غوښتنه وکړه چې نتانیاهو ونیسي؛ وایي دوی یې د نیولو واک نه لري
د تورکیې د والیبال بریا؛ د ښځو او نارینه وو ملي لوبډلې د ملتونو لیګ (VNL) پایلوبو ته ورسېدې