ساینس او ټکنالوژي
3 د لوستلو دقیقې
د تورکیې "قزل ایلما" بې پیلوټه جنګۍ الوتکې په مجازي ازموینه کې F-16 وویشتله
د تورکیې بې پیلوټه پټې (Stealth) جنګي الوتکې "قزل ایلما" (Kizilelma) یو مهم پړاو ته ورسېده، چې په یوه مجازي ازموینه کې یې د ځايي پرمختللي "مراد AESA" رادار په کارولو سره یوه F-16 جنګي الوتکه په نښه او په مستقیم ډول وویشتله.
د تورکیې "قزل ایلما" بې پیلوټه جنګۍ الوتکې په مجازي ازموینه کې F-16 وویشتله
د تورکیې "قزل ایلما" بې پیلوټه جنګۍ الوتکې په مجازي ازموینه کې F-16 وویشتله / TRT Balkan

د تورکیې "قزل ایلما" بې پیلوټه جنګۍ الوتکې په مجازي ازموینه کې F-16 وویشتله

د تورکیې بې پیلوټه پټې (Stealth) جنګي الوتکې "قزل ایلما" (Kizilelma) یو مهم پړاو ته ورسېده، چې په یوه مجازي ازموینه کې یې د ځايي پرمختللي "مراد AESA" رادار په کارولو سره یوه F-16 جنګي الوتکه په نښه او په مستقیم ډول وویشتله.

د تورکیې د بې پیلوټه الوتکو لوی شرکت، بایکار، د پنجشنبې په ورځ په یوه بیان کې وویل چې بیرقدار قزل ایلما، چې په ملي کچه او د شرکت په خپلو سرچینو جوړه شوې، په بریالیتوب سره یو له هغو مهمو پړاوونو څخه تېره شوه چې په جګړه کې به یې اغېزمنتوب ثابت کړي.

دغې ملي جوړې شوې بې پیلوټه پټې جنګي الوتکې، چې د تکیرداغ په چورلو کې د "آکینجی" د الوتنې روزنیز او ازمایښتي مرکز څخه یې الوتنه وکړه، د ۴،۵۷۲ مترو په منځنۍ ارتفاع کې یې یو ساعت او ۴۵ دقیقې الوتنه ترسره کړه، له F-16 الوتکو سره یې په ګډه جوړښت کې الوتنه وکړه او د ملي رادار او مهماتو یوځایوالی یې تایید کړ.

د دې الوتنې سره د بیرقدار قزل ایلما د ازموینو په ترڅ کې د الوتنې ټوله موده له ۵۵ ساعتونو څخه زیاته شوه.

د تورکیې د هوايي ځواک دوه F-16 جنګي الوتکو هم د " بیرقدار-قزل ایلما ګوکدوغان مهماتو تړل شوې الوتنې او مراد AESA رادار فعالیت ازموینه" کې برخه اخیستې وه.

په داسې حال کې چې یوې F-16 الوتکې له بیرقدار قزل ایلما سره په نږدې واټن کې الوتنه وکړه، ترڅو د پیلوټ لرونکو جنګي الوتکو سره د دې پلیټ فارم مطابقت وښيي، بلې F-16 د سناریو له مخې د "هدفي الوتکې" رول لوباوه.

ازموینه

د ازموینې د یوې برخې په توګه، بیرقدار قزل ایلما د اسلسن دفاعي شرکت  لخوا جوړ شوي مراد AESA رادار په کارولو سره د ۴۸.۲ کیلومتره په واټن کې یو F-16 هدف کشف او پرې قفل شو.

بیا یې د TUBITAK SAGE لخوا جوړ شوي ګوک دوغان توغندي په کارولو سره یو مجازي الکترونیکي توغول ترسره کړل.

په دې مجازي ازموینه کې، بیرقدار قزل ایلما په هوا-هوا جګړه کې یو مهم ګام پورته کړ، چې په یوه مجازي چاپیریال کې یې یو ډېر ځیرک F-16 هدف په مستقیم ګوزار سره له منځه یووړ.

د ازموینې یو له خورا مهمو پړاوونو څخه د الوتکې، رادار او توغندي ترمنځ د مخابراتي زیربنا ازمایل وو.

پر F-16 له قفل کېدو وروسته، بیرقدار قزل ایلما په بې ساري ډول د مراد AESA رادار څخه د هدف، موقعیت او سرعت فوري معلومات په خپل وزر کې لېږدول شوي ګوکدوغان توغندي ته ولېږدول.

د بیرقدار قزل ایلما او مهماتو ترمنځ د دې ډیټا لینک بریالی تایید د بې پیلوټه جنګي الوتکې په وړتیا کې یو مهم پړاو و چې د لید له ساحې بهر (BVR) اهداف له منځه یوسي.

د تکیرداغ په اسمان کې په دې تاریخي الوتنه کې، درې مختلف او ننګونکي ازمایښتي سناریوګان په ورته وخت کې په بریالیتوب سره ترسره شول.

په داسې حال کې چې د F-16 ګډې الوتنې، چې د پیلوټ لرونکو جنګي الوتکو سره یې ګډ عملیاتي وړتیا وښودله، د راتلونکي هوايي جګړې مفکورې ته رڼا واچوله، د ګوکدوغان سره د پلیټ فارم ایروډینامیکي او ایویونیک مطابقت تایید شو.

د ملي مراد AESA رادار د کشف، تعقیب، قفل کولو او ډیټا لیږد وړتیاوې، چې په هماغه الوتنه کې فعالې شوې وې، هم په ننګونکو شرایطو کې ثابتې شوې.

وپلټۍ
شهباز شریف د بیجینګ د سفر پر مهال، د مصنوعي ځیرکتیا د نړیوالې ادارې په اړه د چین د نوښت ملاتړ وکړ
په میلیونونو حاجیان د عرفات په غونډۍ کې دعاګانې کوي
کاناډا  غزې ته  د مرستې رسونې له کاروان (فلوټیلا) د فعالانو سره  د اسرائیل 'وحشتناک چلند وغانده
امریکايي او اسرائیلي جېټ الوتکو هرمز تنګي ته نږدې پر ایراني کښتیو برید وکړ
په سوریه کې په بریالي توګه د پارلماني ټاکنو ترسره کیدل
مالیزیا ویلي دي چې د عدالت پر نړۍوالې محکمه کې به د اسرائیلو پر خلاف اقامه د دعوا وکړي
نتنیاهو اعتراف کړی چې د ټرمپ د ایران پر پالېسۍ د اغېز کولو لپاره نوره هیڅ وسیله نلري
تورکیې پاکستان کې پر مسافر وړونکي ریل ګاډي ترهګریز برید چې له امله يي ستره فاجعه رامنځته شوه وغنده
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر روبیو: د امریکا او ایران ترمنځ خبرې اترې ښايي نن کومه لاسته راوړنه ولري
د غزې روغتون وايي د اسرائیلو په برید کې د یوه ماشوم په ګډون درې تنه وژل شوي دي
راپور: امریکا او ایران د هرمز تنګي د پرانیستلو لپاره د ۶۰ ورځني اوربند هوکړې ته نږدې شوي
په پاکستان کې په بار وړونکي ریل ګاډي د چاودنې له امله لږ تر لږه ۲۷ تنه ټپیان شوي
امریکا وايي کیدای شي په 'څو ساعتونو' کې له ایران سره یوه هوکړه وشي
فرانسې د غزې د مرستندویه کاروان له فعالانو سره د "بد چلند" له امله پر بن ګویر بندیز ولګو
زیلینسکي په اروپايي ټولنه کې اوکراین ته د لنډمهاله غړیتوب پر وړاندیز سخته نیوکه وکړه