عراقچي: ایران له امریکا سره د خبرو اترو پلان نه لري؛ لومړی باید شرایط ومنل شي
منځنی ختیځ
4 د لوستلو دقیقې
عراقچي: ایران له امریکا سره د خبرو اترو پلان نه لري؛ لومړی باید شرایط ومنل شيد ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وویل چې تهران له امریکایي چارواکو سره د رسمي خبرو اترو هیڅ پروګرام نه لري او په دې اړه خپاره شوي راپورونه یې بې بنسټه وبلل.
عباس عراقچی

عراقچي د شنبې پر ورځ وویل چې ایران د امریکا د مرستیال ولسمشر جې ډي وینس هغه پیغام په دقت ارزولی دی چې د ایران جګپوړي امنیتي مسؤل محسن رضايي ته استول شوی و. د ایران د ایرنا  رسمي اژانس د راپور له مخې، دا موضوع لا هم د اړوندو چارواکو تر نظر لاندې او څېړنې لاندې ده.

هغه زیاته کړه چې ایران په اوسني وخت کې له واشنګټن سره له نږدې لیدلو خبرو اترو ته اړتیا نه وینی او د تهران غوښتنې او شرایط خورا روښانه دي، په داسې حال کې چې د قطر او پاکستان له لارې ډیپلوماټیکې تماسونه او منځګړیتوب پر خپل ځای دوام لري.

نوموړي څرګنده کړه چې د دې پرېکړه چې خبرې اترې مستقیمې وي کلي غیر مستقیمې، وروسته له هغه کېږي چې امریکا د ایران وړاندې شوي ټول شرایط په زړه پورې ومني.

له دې سره سره عراقچي وویل، د وینس پیغام او د خبرو اترو پرانیستلو لپاره د امریکا هڅې او پراخ تفاهم ته رسېدل کېدای شي د یوه مثبت پرمختګ او ګام په توګه وبلل شي.

د ۷ ورځو دننه د هرمز تنګي د بېرته پرانیستلو د وړاندیز په اړه — که چیرې د ایران ۷ واړه شرایط ومنل شي — هغه وویل چې منځګړي د عملي کولو لپاره پر لنډ مهال وېش نږدې بحثونه کوي: «د قطر لوري غوښتنه کړې وه چې زموږ د وړاندیز پلي کولو وخت ۵ ورځو ته راکم شي. په دې پړاو کې پر دغې موده له دوو ورځو پورې د کمولو وړاندیز تر بحث لاندې دی.»

د ټولو سناریوګانو لپاره چمتووالی

عراقچي ټینګار وکړ چې ایران د جګړې شونتیا له پامه نه باسي او د هر ډول سناریوګانو لپاره بشپړ چمتووالی لري.

هغه زیاته کړه چې د هرمز تنګي بېرته پرانیستل د ایران او عمان له خوا د ټاکل شوې نوې سمندري لارې پر منلو او د موازي متبادلو لارو پر تړل کېدو پورې تړلي دي.

همدارنګه تهران دا غوښتنه هم درولې چې واشنګټن دې د ایران د تیلو پر پلور د معافیت نوی تعلیق بېرته نافذ کړي او د ایران ټولې کنګل شوې شتمنۍ، په‌ګډون هغې چې په قطر کې بندې دي، په بشپړ ډول پرانیزي.

وال سټریټ ژورنال تر دې وړاندې د امریکايي چارواکو په حواله راپور ورکړی و چې وینس د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په لارښوونه محسن رضايي ته یو پیغام استولی ترڅو د سولې خبرې بېرته ژوندۍ کړي. مګر ټرمپ دا راپور رد کړ او ویې ویل چې د وینس رول یوازې ایران ته د اړینو طبي اکمالاتو په رسولو کې مرسته کول وو.

د منځګړیتوب هڅې دوام لري

د عراقچي دا څرګندونې پر داسې مهال کېږي چې قطر او پاکستان د واشنګټن او تهران ترمنځ د ډیپلوماسۍ او خبرو اترو بېرته پیلولو هڅې ګړندۍ کړې دي، او په دوحه کې د غیر مستقیمو خبرو اترو د پرمختګ راپورونه ورکړل شوي دي.

دا منځګړیتوب د ایران د اټومي پروګرام، بندیزونو او د هرمز په تنګي کې د کښتۍ رانۍ د امنیت په برخه کې د یوه ګډ روغې جوړې ترلاسه کولو هدف تعقیبوي.

امريکا او اسراییلو د فبرورۍ پر ۲۸مه پر ایران بریدونه پیل کړل. تهران پر اسراییلو او په سیمه کې د امریکا پر اهدافو ځوابي بریدونه وکړل مخکې له دې چې د اپریل په میاشت کې د اوربند هوکړه وشي.

واشنګټن او تهران د جون په میاشت کې په هرمز تنګي کې د ازادې کښتۍ رانۍ په اړه د چارچوکاټ يوه هوکړه لاسلیک کړه، مګر د تنګي د امنيتي اجرااتو پر سر د اختلافاتو له امله د دغه معاهدې تطبیق وځنډېد .

آیا غواړئ چې د هرمز تنګي په باب د نوي سمندري قانون او د ایران-امریکا د ویستل شویو بندیزونو د اغېزو په اړه نور راپورونه هم وژباړم؟

آیا غواړئ چې په امریکا کې د افغان کډوالو د حقوقي وضعیت او ډیپلوماټیکو غبرګونونو په اړه نور راپورونه هم وژباړم؟

 

وپلټۍ
د غزې په الخلیل ښار د اسرائیلو لخوا چاپې او محاصره دوام لري.
د ایران ولسمشر او د قطر امیر په مسکو کې د منځني ختیځ د جګړې او هرمز تنګي په اړه خبرې وکړې
په اسرائیلو کې د پارلماني ټاکنو لپاره رای اچونه پیل شوه
د اسرائیلو د اپوزیسیون مشر د نتنیاهو د ایران جګړې پلانونو په تړاو د 'ملي خیانت' څېړنو غوښتنه وکړه
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عراقچي وویل چې د جګړې بیا پیلېدل به د ایران دریځ بدل نه کړي.
زرګونو اسرائیلیانو د نتنیاهو د ګوښه کېدو په غوښتنه په تل ابیب کې لاریون وکړ
حوثي ملیشو د یمن پر عدن ښار ګڼ توغندیز بریدونه کړي
نتنیاهو وايي له اسرائیلو سره د امریکا د پوځي ملاتړ پای ته رسېدل 'یوازې د وخت خبره ده'
د اردن په سویل کې پر یوې کلیسا په وسله وال برید کې ګڼ شمېر کسان وژل شوي
نتنیاهو په اشغال شوې لوېدیځه غاړه کې د 'بشپړ ټولبند' او د الخلیل د 'تړلو' امر وکړ
نیویارک ټایمز: امریکا او اسرائیل له ټاکنو وروسته پر ایران د بریدونو پلانونه تر بحث لاندې نیسي
ایران ویلي دي چې ډیر ژر به خپل یو نوی بم چې د ټولو بمونو پلار بلل کیږي نندارې ته وړاندې کړي
د خلیج هېوادونو پر سعودي عربستان د حوثي یاغیانو د بریدونو په ترڅ کې فوق العاده غونډه وکړه
د قطر امیر او مکرون په دوحه کې د دفاعي همکاریو او د هرمز تنګي د کړکېچ په اړه خبرې اترې وکړې
اسرائیلو په غزه کې د دوو ماشومانو په ګډون اووه فلسطینیان ووژل
ایران: «د غني شویو یورانیمو ان یو ګرام به هم له زموږ له هېواده بهر ایستلو ته اجازه ورنکړی شي»
سعودي په مشرۍ ائتلاف پر مدینې منورې او ختیځو ښارونو باندې د حوثیانو د ډرون بریدونو مخه نیولې
ایران د امریکا اړوند د یوې بلې ام کیو ۹ پرمختللې ډرون الوتکې د ویشتو نه خبر ورکړ
روسیه او ایران د لا نږدې همکارۍ په لټه کې دي
د یمن پوځ ویلي دي چې د حوثیانو پر خلاف  "په ۱۱۶۴ عملیاتو کې ۵۵۸ حوثیان له منځه وړل شوي".