اردوغان ټینګار وکړ چې تورکیه به د ګاونډیو هېوادونو ترمنځ توپیر ونه کړي او د سیمې د خلکو د کړاوونو پر وړاندې به چوپ پاتې نه شي.

د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان خبرداری ورکړی چې د ایران پر وړاندې پیل شوې جګړه منځنی ختیځ لا ډېرې بې ثباته کړې، او د اسرائیل پر لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو یې تور ولګاوه چې غواړي ټوله سیمه پدې جګړه کې ښکیل کړي.

اردوغان د پنجشنبې په ورځ په انقره کې د عدالت او پراختیا ګوند په کانګرس مرکز کې د ګوند د ولایتي مشرانو په پراخه غونډه کې د وینا پر مهال، وویل چې دغې جګړې سیمه د تېرې پېړۍ له تر ټولو دردناکو دورو څخه یوې ته ورټېل وهلې ده.

اردوغان وویل: "د ایران پر وړاندې پیل شوې جګړه زموږ سیمه د وینو او باروتو په بوی کې ډوبولو ته دوام ورکوي."

"بې ګناه ماشومان په خپلو ټولګیو د توغندیو هدف ګرځي."

د تورکیې ولسمشر اوسنی وضعیت د منځني ختیځ لپاره یو تاریخي بدلون وباله او خبرداری یې ورکړ چې د اسرائیل کرکه او ایډیالوژیکي افراطیت سیمه د ناورین پر لور بیايي.

هغه وویل: "زموږ سیمه د تېرې پېړۍ تر ټولو دردناکې ورځې تېروي."

"د کرکې له امله ړنده شوې د نسل وژنې یوه شبکه زموږ جغرافیه د مذهبي دلایلو تر شا په پټېدو سره د ناورین پر لور کشوي."

اردوغان ټینګار وکړ چې تورکیه به د ګاونډیو هېوادونو ترمنځ توپیر ونه کړي او د سیمې د خلکو د کړاوونو پر وړاندې به چوپ پاتې نه شي.

هغه وویل: "هرڅوک دې په دې ډاډه وي: موږ هېڅکله د خپلو وروڼو او ګاونډیانو ترمنځ توپیر نه کوو، او موږ به هېڅکله د هغوی د درد پر وړاندې بې تفاوته پاتې نه شو."

"د تورکیې او ترک ملت په توګه، موږ هغه خلک چې ملګري او وروڼه یې ګڼو، په سختو وختونو کې یوازې نه پرېږدو."

لبنان

د اردوغان په وینا، د نتنیاهو حکومت نه یوازې ایران په نښه کوي، بلکې ګام پر ګام د لبنان د نیولو لپاره د پلانونو د پلي کولو پر لور هم حرکت کوي.

اردوغان وویل، نږدې یوه میاشت کېږي چې روانو بریدونو ټول نړیوال اصول او معیارونه له پامه غورځولي دي.

هغه پوښتنه وکړه چې ایا هغه کسان چې دا بریدونه ترسره کوي، د تاوتریخوالي له امله د اغېزمنو شویو خلکو د هویت ترمنځ کوم توپیر ویني؟

هغه وویل: "د ۲۷ ورځو راهیسې، هغو تېری کوونکو چې هر اصل، ارزښت او معیار ته یې سپکاوی کړی، موږ ته یو څه په ډاګه کړل."

"د هغوی په سترګو کې، ایا دا مهمه ده چې موږ شیعه یو که سني، ترک یو که کرد، عرب یو که فارس؟"

د جګړې د ملکي تلفاتو په اړه د ژورې خواشینۍ په څرګندولو سره، اردوغان په ټوله سیمه کې ګډ غم ته پام راواړاوه.

"په خونړي زړه پوښتنه کوم: په اصفهان او تهران کې د توېدونکو اوښکو او په اربیل، بغداد، بیروت یا ریاض کې د توېدونکو اوښکو ترمنځ څه توپیر دی؟"

که څه هم هغه دا جګړه اساساً د اسرائیل جګړه وبلله، خو اردوغان استدلال وکړ چې پایلې یې یو ډېر پراخ نفوس زغمي.

هغه وویل: "دا ښايي د اسرائیل جګړه وي، خو درنه بیه یې لومړی مسلمانان او په پای کې ټوله بشریت پرې کوي."

صهیونیستي ستراتیژۍ

اردوغان د سیمې د ټولنو ترمنځ د نفاق د ژورولو د هڅو په اړه هم خبرداری ورکړ او پر صهیونیستي ستراتیژیو یې تور ولګاوه چې د مذهبي او قومي تاوتریخوالي د راپارولو په لټه کې دي.

هغه وویل: "موږ هر هغه عمل یا بحث ردوو چې د وروڼو خلکو ترمنځ د دښمنۍ اور ته لمن ووهي یا زموږ د سیمې په نښه کولو سره د صهیونیزم د 'بېل یې کړه، اېل یې کړه' له پلانونو ملاتړ وکړي."

د ترکیې ولسمشر وویل، کله چې د بمونو او توغندیو غږونه خاموش شي، د منځني ختیځ خلک به بیا هم یوځای ژوند کوي.

اردوغان وویل: "وروسته له دې چې د بمونو او توغندیو وژونکی غږ چوپ شي، موږ به په دې جغرافیه کې یوځای ژوند کولو ته دوام ورکړو. هېڅوک باید دا حقیقت هېر نه کړي."

اردوغان په مسجد الاقصی کې د مسلمانانو پر عبادت د بندیزونو غندنه هم وکړه او ویې ویل، له ۱۹۶۷ کال راهیسې دا لومړی ځل دی چې په دغه سپېڅلي ځای کې د اختر لمونځ نه دی ادا شوی.

هغه وویل: "دا بې قانوني د دوه میلیارده مسلمانانو پر عقیده یوه سپکه حمله ده،" او زیاته یې کړه چې په هېڅ صورت کې په مسجد الاقصی کې د مسلمانانو د عبادت حق نه شي منع کېدای یا بندېدای.

د ترکیې د ډیپلوماټیک چلند په بیا تایید سره، اردوغان وویل چې انقره به د سولې او ثبات پر بنسټ خپلې بهرنۍ پالیسۍ ته دوام ورکړي.

هغه وویل: "موږ به له خپلې سوله ییزې بهرنۍ پالیسۍ څخه، چې د 'ټولو لپاره سوله، ټولو لپاره ثبات او ټولو لپاره سوکالي' پر اصل ولاړه ده، شاته نه شو."