اکسفورډ د ۲۰۲۴ کال کلمه اعلان کړه: "د مغزو خرابېدل"
روغتیا
2 د لوستلو دقیقې
اکسفورډ د ۲۰۲۴ کال کلمه اعلان کړه: "د مغزو خرابېدل"د اکسفورډ ژبو، د ۲۰۲۴ کال کلمه "د مغزو خرابېدل" (brain rot) اصطلاح غوره کړه. دا غوره کول د ډیجیټل مصرف د شناختي اغیزو په اړه زياتيدونکې انديښني په نښه کوي.
00:00
اکسفورډ د ۲۰۲۴ کال کلمه اعلان کړه: "د مغزو خرابېدل" / AP

په آنلاین سروې کې چې له ۳۷ زرو څخه زیاتو خلکو پکې برخه اخیستې وه "د مغزو خرابېدل" اصطلاح د ډیجیټل عصر د شناختي زیان تر ټولو ښه بیان کوونکې کلمه وه.

د دې اصطلاح کارول د ۲۰۲۳-۲۰۲۴ ترمنځ ۲۳۰ سلنه ریکارډ زیاتوالی ښیي. دا د ډیجیټل منځپانګې مصرف له امله رامنځته شوي اندېښنې څومره خپرې شوې دي، په ګوته کوي.

اکسفورډ "د مغزو خرابېدل" په ځانګړي ډول د آنلاین منځپانګې د اضافه مصرف په نتیجه کې د فرد په ذهني او فکري وړتیاوو کې د خرابوالي په توګه تعریف کړی.

په ټیکټاک غوندې پلیټفارمونو کې ځوانان دا اصطلاح د خپلو رسنیو عادتونو د نیوکې لپاره کاروي. دا حالت ښيي چې ځوانان د ډیجیټل روږدتیا په اړه خبر دي.

متخصصین ټینګار کوي چې ډیر سکرین وخت او ټیټ کیفیت لرونکي منځپانګې، په ځانګړي ډول د ځوانانو تمرکز، خلاقيت او ذهني روغتیا جدي ګواښي.

په روغتیایي مرکزونو کې لارښونې پرانیستل شوي

 د متحده ایالاتو د رواني روغتیا مرکزونو د " مغزو خرابېدلو" د اغیزو په پېژندلو او مخنیوي کې لارښوونه چمتو کول پیل کړل.

دا استعاره، چې هینري ډیویډ تورو په ۱۸۵۴ کې کارولې وه، د ډیجیټل عصر د اندېښنو له امله یو ځل بیا مخ په وړاندې راغلی. دا ښيي چې ستونزه په حقیقت کې نوې نه ده، مګر په ډيجیټل عصر کې لا ژوره شوې ده.

دې نورو کليمو ته ماتې ورکړه لکه "دماغ روټ"، "ډیمور"، "سلاپ"، "متحرک قیمت"، "رومانتاسي" او "لور". د اکسفورډ د ژبو مشر وویل چې دا غوره کول د مجازي ژوند تکامل او د انټرنېټ کلتور د ژبې په اغیزې منعکس کوي.

د اکسفورډ ژبو د محصول ډایرکټر کاترین کانر مارټین وویل، "د کال کلمه زموږ د ژبې متخصصینو د پلي کولو او شریکولو، د کال منعکس کولو، او په نړۍ کې د خلکو سره د ژبې د بدلون په اړه د مشغولتیا لپاره یوه ځانګړې لاره ده."

د " مغزو خرابېدلو" د کال د کلمې په توګه ټاکل د ډيجیټل عصر زموږ په ژبه او ذهني روغتیا د اغیزې په اړه یو مهم خبردارۍ ده. دا حالت، د دې خبرې لاندې کرښه باسي چې موږ باید خپل ډیجیټل مصرف عادتونه وڅیړو.

وپلټۍ
هکرانو د امریکا د پخواني ولسمشر اوباما د سپینې ماڼۍ د انسټاګرام حساب هک کړی
فرانسې د روسیې د تیلو بېړۍ د نیولو نه خبر ورکړی دی
د تورکیې اقتصاد د کال په لومړۍ ربع کې ۲.۵ سلنه وده کړې
د میانمار په شمال کې په یوه چاودنه کې لسګونه کسان وژل شوي
د ایران د بهرنیو چارو وزیر وویل، له امریکا سره خبرې اترې او د پیغامونو تبادله روانه ده
ایران په کویټ کې د امریکا پر هوايي اډه برید وکړ
په غزه کې د اوربند سره سره د اختر په ورځو کې د اسرائیلو په بریدونو کې ۳۳ فلسطینیان وژل شوي
ټرمپ ایران ته د سولې د هوکړې یو اصلاح شوی متن چې سخت شرایط لري، لېږلی دی
نتنیاهو د حزب الله د ناڅاپي راکټي بریدونو له امله د جګړې بیړنۍ کابینه راوبلله
اردوغان د استانبول د فتحې ۵۷۳مه کلیزه ولمانځله
په لغمان کې د ترافیکي پېښې له امله ۱۸ افغان راستنېدونکي مړه او ۳۰ نور ټپیان شول
روسیې او افغانستان د پوځي همکاریو یو هوکړه لیک لاسلیک کړ
د جیف بیزوس د فضایي شرکت لپاره لویه ضربه؛ د بلو اورېجن شرکت فضايي توغندی د توغولو پر ځای وچاودېد
نتنیاهو د غزې د ۶۰ سلنه خاورې د اشغالولو ویاړ وکړ او د اوربند خلاف یې د اشغال د غځولو امر وکړ
جې ډي وانس :واشنګټن تر اوسه له ایران سره هوکړې ته "نه دی رسېدلی" خو لوري سره نږدې شوي دي.