اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
د سویس او فرانسې په پوله د جي-۷ (G7) سرمشریزه؛ د لاریونونو له وېرې سخت امنیتي تدابیر
د فرانسې او سویس چارواکي به د یوې اونۍ لپاره پر پولو د کرونا د وبا د وخت په څېر سخت محدودیتونه ولګوي، ځکه چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د نړۍ نور مشران په دې سرمشریزه کې ګډون کوي. تنظیموونکي د احتمالي تاوتریخجن لاریونونو په اړه اندېښمن دي.
د سویس او فرانسې په پوله د جي-۷ (G7) سرمشریزه؛ د لاریونونو له وېرې سخت امنیتي تدابیر
د سویس او فرانسې په پوله د جي-۷ (G7) سرمشریزه؛ د لاریونونو له وېرې سخت امنیتي تدابیر

د جون له ۱۵مې تر ۱۷مې پورې د فرانسې په "ایویان-لي-بین" ښارګوټي کې، چې د جنیوا جهیل پر غاړه پروت دی، د جي-۷ هېوادونو سرمشریزه جوړېږي. په دې غونډه کې به پر منځني ختیځ، اوکراین او د نړۍ په اقتصادي ناانډولیو خبرې وشي.

د فرانسې او سویس چارواکي به د یوې اونۍ لپاره پر پولو د کرونا د وبا د وخت په څېر سخت محدودیتونه ولګوي، ځکه چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د نړۍ نور مشران په دې سرمشریزه کې ګډون کوي. تنظیموونکي د احتمالي تاوتریخجن لاریونونو په اړه اندېښمن دي.

د نړۍ د بډایه هېوادونو دغه غونډه په داسې حال کې جوړېږي چې جنیوا ته نږدې، د سوداګرۍ مالکان او ځايي مشران غواړي د هغو تاوتریخجنو لاریونونو د تکرار مخه ونیسي چې په ۲۰۰۳ کال کې د جي-۸ (G8) سرمشریزې پر مهال شوي وو او د پلورنځیو شیشې پکې ماتې شوې وې.

د دا ډول لوړپوړو ناستو په ترڅ کې لاریونونه کومه نوې خبره نه ده. دا ځل فعالان غواړي د بېلابېلو مسایلو لکه ګمرکي تعرفو، په ایران کې د جګړې او اقلیمي بدلون په اړه د ټرمپ له مشرتابه څخه خپله ناخوښي څرګنده کړي. په دې ډلو کې د چاپیریال ساتونکي، فیمینستان او د پانګوالۍ ضد فعالان شامل دي. د "جي-۷ نه منو" (No G7) ائتلاف د دغې ناستې پر وړاندې د پراخو نړیوالو لاریونونو غږ کړی دی.

په جنیوا کې، چې د ملګرو ملتونو د دفترونو مرکز دی، سوداګرو د خپلو پلورنځیو پر دروازو او کړکیو لرګي لګولي دي. ځینې بنسټونه لکه د نړیوالې سوداګرۍ سازمان (WTO) خپل دفترونه تړي او کارمندانو ته یې ویلي چې له کور څخه کار وکړي.

سویس پخپله د جي-۷ غړی نه دی؛ په دې ګروپ کې برېتانیا، کاناډا، فرانسه، جرمني، ایټالیا، جاپان او متحده ایالات شامل دي.

هوايي محدودیتونه او نظامي همکاري

فرانسې او سویس د امنیت په برخه کې د پوځي همکارۍ تړون کړی دی. مشران به د جنیوا هوايي ډګر له لارې راځي. د سویس حکومت ویلي چې پوځ به د پولیسو د ملاتړ لپاره شاوخوا ۴،۰۰۰ پرسونل وګماري. په دې عملیاتو کې به هوايي محدودیتونه، د جنیوا پر جهیل ګزمې او د سړکونو بندول شامل وي. د پولې له ۳۵ سړکونو څخه به یوازې ۷ خلاص وي. جنیوا یو لوی پارک هم تړلی چې فعالانو غوښتل هلته راټول شي.

فرانسې د پولې بلې غاړې ته د امنیت خوندي کولو لپاره تر ۱۳،۰۰۰ ډېر پولیس او ژاندارم ځواکونه ګمارلي دي. فرانسې د "ایویان" اوسېدونکو ته ځانګړي جوازونه وېشلي او هغه هوټل ته نږدې سیمې یې په کلکه کلابندې کړې دي چې مشران پکې غونډه کوي.

د جنیوا د فارغ التحصیل انسټیټیوټ پروفیسور، سیډریک ډوپونټ وايي چې چارواکي "له حده زیات غبرګون" ښيي او د دومره سختو امنیتي تدابیرو لګول به پر اقتصاد او خلکو منفي اغیزه وکړي. هغه زیاته کړه چې دا ډول بندیزونه د ستونزو د هواري پر ځای نوې ستونزې جوړوي.

خلک او سوداګرۍ د ګډوډۍ لپاره چمتووالی نیسي

د فرانسې د بهرنیو چارو وزارت وايي، هره ورځ تر ۱۱۰،۰۰۰ ډېر کارګران له فرانسې څخه جنیوا ته د کار لپاره تګ راتګ کوي. فرانسوي چارواکو خلکو ته مشوره ورکړې چې غیر ضروري سفرونه وځنډوي او که ممکنه وي له کور څخه کار وکړي.

په جهیل کې د کښتیو تګ راتګ هم بدل شوی او ځینې تمځایونه تړل شوي دي. د جنیوا ایالت د هغو سوداګریو لپاره چې د لاریونونو پر مهال ورته زیان رسېږي، د ۶ ملیون سویسي فرانک (۷.۶ ملیون ډالره) بودیجه ځانګړې کړې ده. چارواکو خبرداری ورکړی چې "د ناارامۍ احتمال شته."

 

وپلټۍ
متحده عربي اماراتو ملي تېلو شرکت«اډنوک» اعلان وکړ چې یوه بېړۍ یې په هرمز تنګي کې تر برید لاندې راغلی
د حوثیانو له خوا توغول شوی یو کروز توغندی د ریاض په سیمه کې له منځه یوړل شو
د روسیې په کېمېروو سیمه کې د یوې پوځي ترانسپورتي الوتکې د لوېدو له امله ۱۹ تنو ژوند د لاسه ورکړی دی.
د ایران پوځ په کویټ کې د امریکا په هوايي اډه کې د پېټریوټ دفاعي سیسټمونو د ویشتو ادعا وکړه.
امریکا د ایران پر قیشم ټاپو ګڼ شمېر بریدونه کړي دي.
د مهمو خبرونو غورچاڼ
ټرمپ: د روسیې او اوکراین جګړه حل ته «ډېره نږدې» شوې ده
په ټوله اروپا کې د امریکا سفارتونو  خپلو اتباعو ته د احتمالي امنیتي ګواښونو په اړه خبرداری ورکړ
د پاکستان د پوځ مشر له ایران سره د 'نږدې همغږۍ' غوښتنه وکړه
غیرقانوني اسرائیلي ښارګوټو اوسیدونکو  یوه فلسطینۍ ښځه ووژله او ۱۰ نور یې ټپیان کړل
د فنلنډ ولسمشر تورکیه د اروپا یو مهم امنیتي لوبغاړی او د ناټو نه بېلېدونکی متحد وباله.
سعودي شرکت په پاکستان کې د ۳۰ میلیارده ډالرو په ارزښت د انرژۍ زېربناوو د پراختیا هوکړه لاسلیک کړه
د منګولیا ولسمشر ویلي د فساد له تورونو وروسته به استعفا وکړي او ژمنه یې وکړه چې خپل نوم به پاک کړي.
د عراق پارلماني پلټنو په «جرف الصخر» کې د تېلو د قاچاق شواهد افشا کړل
فیدان وايي تورکیه باید د سیمه‌ییز اتصال د پیاوړتیا مشري پر غاړه واخلي