اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت
ارقام ښيي چې په اروپايي ټولنه کې په ډسمبر کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور د لومړي ځل لپاره له پټرولي هغو څخه تېر شو، حتی په داسې حال کې چې پالیسي جوړونکو د اخراج د مقرراتو د نرمولو وړاندیز کړی و.
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت / AA

په اروپايي ټولنه کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښته.

ټیسلا د چینايي BYD او اروپايي فولکس ویګن په څېر سیالانو ته د بازار نوره ونډه هم وبایلله، ځکه چې د پالیسیو د بې ثباتۍ او سختې سیالۍ په جریان کې په ټوله اروپا کې د برېښنايي موټرو کارول چټک شوي دي.

د تورکیې د برېښنايي موټرو جوړونکي شرکت "ټاګ" (Togg) په اروپا کې خپل لېږدونه پیل کړي دي.

ارقام ښيي چې په اروپايي ټولنه کې په ډسمبر کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور د لومړي ځل لپاره له پټرولي هغو څخه تېر شو، حتی په داسې حال کې چې پالیسي جوړونکو د اخراج د مقرراتو د نرمولو وړاندیز کړی و. د اروپا د موټرو د لابي ادارې (ACEA) د سه شنبې ورځې د معلوماتو له مخې، د امریکا د بشپړ برېښنايي موټرو برانډ "ټیسلا" خپلو سیالانو، لکه د چین BYD او د اروپا تر ټولو ډېر پلورل کېدونکي ګروپ "فولکس ویګن" ته د بازار د ونډې بایللو ته دوام ورکړی دی.

په ټوله اروپا کې د موټرو پلور په پرله پسې ډول شپږمه میاشت کلنۍ وده ساتلې ده. په ۲۰۲۵ کال کې په اروپا کې د ثبت شویو موټرو مجموعي شمېر په وروستیو پنځو کلونو کې تر ټولو لوړې کچې ته رسېدلی، که څه هم دا شمېر لا هم د کرونا تر وبا د مخه کچې څخه ډېر ټیټ دی. د اروپا د موټرو صنعت له ننګونو سره مخ دی، چې پکې د چین لخوا سیالي، د امریکا وارداتي محصول (ټکسونه) او په ګټور ډول د برېښنايي موټرو د دودولو لپاره د کورنیو مقرراتو پوره کولو ستونزې شاملې دي.

اروپايي ټولنې په ډسمبر کې یو پلان اعلان کړ چې له مخې یې د احتراقي انجن لرونکو موټرو پر پلور د ۲۰۳۵ کال د اغېزمن بندیز پرېکړه نرمه شوه؛ دا کار د هغو موټر جوړونکو په غوښتنه شوی چې له اقتصادي ستونزو سره مخ دي. بلخوا، د برېښنايي ټرانسپورټ ډلې استدلال کوي چې د کاربن ډای اکسایډ د اخراج د کمولو لپاره د برېښنايي موټرو لور ته چټک لېږد اړین دی. شنونکي تمه لري چې د پالیسۍ له نرمېدو سره سره به برېښنايي موټر لا ډېر مشهور شي.

د ارقامو له مخې: په اروپايي ټولنه، برېتانیا او د اروپا د ازادې سوداګرۍ په ټولنه کې پلور په ډسمبر کې ۷.۶ سلنه زیات شوی او په ۲۰۲۵ کال کې په مجموعي ډول ۱۳.۳ میلیونو موټرو ته رسېدلی دی. په هغه میاشت کې په فولکس ویګن او سټلانټیس کې د موټرو ثبتول په ترتیب سره ۱۰.۲ سلنه او ۴.۵ سلنه زیات شوي، خو په رینالټ کې ۲.۲ سلنه کم شوي دي. په ټیسلا کې د موټرو ثبتول ۲۰.۲ سلنه راټیټ شوي، خو په BYD کې ۲۲۹.۷ سلنه زیات شوي دي.

په ډسمبر کې د اروپايي ټولنې د موټرو مجموعي پلور ۵.۸ سلنه زیات شوی او نږدې یو میلیون موټرو ته رسېدلی، چې په ټول کال کې یې ۱.۸ سلنه وده کړې او ۱۰.۸ میلیونه موټرو ته رسېدلې ده. په ډسمبر کې د بشپړ برېښنايي، پلګ-ان هایبرېډ او هایبرېډ برېښنايي موټرو ثبتول په ترتیب سره ۵۱ سلنه، ۳۶.۷ سلنه او ۵.۸ سلنه زیات شوي، چې په مجموعي ډول د دې ټولنې د ټولو ثبت شویو موټرو ۶۷ سلنه برخه جوړوي؛ دا په داسې حال کې ده چې د ۲۰۲۴ کال په ډسمبر کې دا کچه ۵۷.۸ سلنه وه.

وپلټۍ
تورکیې او کاناډا د آزادې سوداګرۍ تړون په اړه خبرې اترې پیل کړې
د تورکیې اقتصاد د کال په لومړۍ ربع کې ۲.۵ سلنه وده کړې
نړیوال بانک ویلي دي چې د ایران جګړې په درشل کې ۲۷ هېوادونه بحراني فنډونو ته د لاسرسي په لټه کې دي
اروپایي ټولنه له امریکا سره د سوداګریزې معاملې د نهایي کولو لپاره هوکړې ته ورسېده
په هند کې د "برېکس"د بهرنیو چارو وزیرانو د ایران د جګړې تر سیوري لاندې پیل شوه
د امریکا یو چارواکی وایي چې د امریکا او چین ترمنځ د نادرو ځمکنیو منرالونو تړون لا هم نافذ دی
اسیا د ایران د جګړې له امله د انرژۍ د شاکونو دویمې څپې ته چمتووالی نیسي
د تورکیې دفاعي شرکتونو د ساحا ۲۰۲۶ نندارتون کې د نږدې ۸ میلیارد ډالرو صادراتو تړونونه لاسلیک کړل
د اماراتو له خوا د اوپک (OPEC) پرېښودل؛ پر دغه سازمان لویه ضربه او د تېلو په بازار کې بدلونونه
د ایران په وړاندې د امریکا لخوا د بندیزونو د پراخېدو له امله د تېلو بیې لوړې شوې
د انرژۍ د نړیوالې ادارې مشر: د هرمز تنګي د بندېدو له امله هره ورځ ۱۳ میلیونه بیرله تېل له لاسه وتلي
د جرمني لومړي وزیر میرز خبرداری: د ایران جګړه به تلپاتې اقتصادي زیانونه واړوي
اوزبیکستان له افغانستان سره د غوراوي سوداګرۍ تړون تایید کړ
پر ایران د جګړې په دوام سره د تېلو بیې په هر بیرل کې له ۱۰۵ ډالرو واوښتې
د طالبانو حکومت د پاکستاني دارو ګانو د بدیل د موندولو  په اړه اعلان افغانستان د درملو بازار ولړزاوه
په استانبول کې د ځوانو سوداګرو نړیواله کنګره  ترسره شوه
چین په ۲۰۲۵ کال کې د نړۍ تر ټولو ستر بېړۍ جوړوونکی هېواد شو
وینزویلا د تېلو په سکتور کې د اصلاحاتو له لارې بهرني پانګونې د ۱.۴ میلیارد ډالرو ته زیاتوي
د تورکیې د مرکزي بانک زیرمې د لومړي ځل لپاره له ۲۰۰ ملیارد ډالرو څخه واوښتې
په ۲۰۲۵ کال کې د میلیاردرانو شتمني نوره هم ډیره شوې.