روغتیا
2 د لوستلو دقیقې
ارجنټاین پر نړیوال روغتیايي سازمان د 'هنټا وایرس' د خپرېدو په قضیه کې د 'سیاسي چلند' تور پورې کړ
ارجنټاین په وروستیو کلونو کې د هنټا وایرس له تر ټولو سختې دورې سره مخ دی، چې دا روغتیايي بحران اوس له ډیپلوماټیکو نښتو سره هم غوټه شوی دی.
ارجنټاین پر نړیوال روغتیايي سازمان د 'هنټا وایرس' د خپرېدو په قضیه کې د 'سیاسي چلند' تور پورې کړ
ارجنټاین پر نړیوال روغتیايي سازمان د 'هنټا وایرس' د خپرېدو په قضیه کې د 'سیاسي چلند' تور پورې کړ / Reuters

په داسې حال کې چې ارجنټاین کې د تېر کال په پرتله د هنټا وایرس (hantavirus)پېښې نږدې دوه برابره شوې دي، دغه هېواد د نړیوال روغتیايي سازمان "مداخله" رد کړه او د ناروغۍ د زیاتوالي لامل یې د اقلیم بدلون وباله.

ارجنټاین په وروستیو کلونو کې د هنټا وایرس له تر ټولو سختې دورې سره مخ دی، چې دا روغتیايي بحران اوس له ډیپلوماټیکو نښتو سره هم غوټه شوی دی. په داسې حال کې چې روغتیايي چارواکي د دغه وایرس د کنټرول لپاره هڅې کوي، حکومت پر نړیوال روغتیايي سازمان تور پورې کړی چې د دې ناروغۍ له خپرېدو څخه "سیاسي ګټه" پورته کوي.

د هغه راپور له مخې چې د دوشنبې په ورځ خپور شو، ارجنټاین د ۲۰۲۵–۲۰۲۶ په فصل کې (چې له تېر جون څخه پیل شوی) د دغه وایرس ۱۰۱ تایید شوې پېښې ثبت کړې دي، په داسې حال کې چې تېر کال په همدې موده کې دا شمېر ۵۷ و. د روغتیا وزارت ویلي چې په ټول هېواد کې د پېښو کچه له ټاکلي حد څخه پورته تللې او د کمېدو نښې نه لیدل کېږي. یوازې د ۲۰۲۶ کال په لومړیو میاشتو کې ۴۲ پېښې ثبت شوې دي.

کارپوهان وايي چې چاپېریالي عوامل، لکه وچکالي او له هغې وروسته سخت بارانونه، د دې وایرس د خپرېدو اصلي لاملونه دي. وچکالي موږکان د خوړو په لټه کې د انسانانو هستوګنځایونو ته نږدې کوي او بارانونه د بوټو د تخمونو د ډېرېدو لامل کېږي چې ورسره د موږکانو نسل په بې ساري ډول زیاتېږي.

دغه بحران وروسته له هغه په یو جیوپولیټیکي جنجال بدل شو چې د 'ایم وي هونډیوس' (MV Hondius) په نوم یوې لوکسې سیاحتي بېړۍ کې، چې د ارجنټاین له یوه بندر څخه روانه شوې وه، د وایرس پېښې ولیدل شوې.

د یادونې وړ ده چې ارجنټاین د ۲۰۲۶ کال په مارچ کې د امریکا په څېر په رسمي ډول له نړیوال روغتیايي سازمان (WHO) څخه وتلی دی. تېره پنجشنبه د ارجنټاین د روغتیا وزارت دغه سازمان تورن کړ چې په یاده بېړۍ کې د وایرس له پېښو څخه په ناوړه ګټې اخیستنې غواړي د ارجنټاین پر "خپلواکې پرېکړې" (له سازمان څخه وتلو) اغېز وکړي. سره له دې هم، چارواکي وايي چې د ناروغۍ د څارنې لړۍ روانه ده، خو لا تر اوسه په بېړۍ کې د وایرس اصلي سرچینه نه ده په ګوته شوې.

 

وپلټۍ
د انګلستان لومړی وزیر برنهام غواړي چې هېواد یې بېرته له اروپايي ټولنې سره یوځای شي
اسرائیلي وزیر ادعا کړې چې یوه "ترهګر" د فلاي دوبۍ الوتکې د راغورځولو هڅه کړې
د قطر لومړي وزیر نتنیاهو "جنګي مجرم" وباله او د منځګړیتوب پر دوام یې ټینګار وکړ
په غزه کې د اسرائیلو په بریدونو کې شپږ فلسطینیان مړه  او یو شمېر ماشومان ټپیان شول.
امریکايي ځواکونه په عراق کې له پاتې اډو وځي او شل کلن پوځي شتون پای ته رسوي
روبیو: په بریتانیا کې د (RAF) پوځي اډې ته څېرمه د شکمنې دسیسې تر شا د "بهرني اړخ" لاس دی
حماس د الاقصی انتفاضې کلیزه ونمانځله او له عربو او مسلمانانو څخه يي  د ملاتړ غوښتنه وکړه
ټرمپ هغه ادعاوې رد کړې چې ګواکې هغه پر ایران د بندیزونو کمولو ته لیواله دی
هرمز په تنګي کې پر یوه امریکايي  بېړۍ د ایران د توغنديز برید له امله اته امریکايي سرتیري  ټپیان شوي
ټرمپ یو انځور خپور کړی چې پکې د هرمز تنګی د «ټرمپ تنګی» په توګه ښودل شوی دی
اوکراین ویلي دي چې روسیې په کیف کې پر وړکتونونو او ښوونځیو بریدونه کړي دي
ولسمشر اردوغان: خپلې ژبې ته پاملرنه کول، زموږ راتلونکي ته پاملرنه کول دي
ایران امریکا ته د هرمز تنګي د پرانیستو په خاطر نوی وړاندیز وړاندې کړ.
ایران ویلي دي چې د ناټو د سرمنشي څرګندونې د ایران پر ضد په جګړه کې د اروپا د ګډون اعتراف دی.
نتنیاهو په ملګرو ملتونو کې د وینا د پیلولو سره تقريباً۷۰ هیوادونو استازي له تالاره ووتل.