سیاست
3 د لوستلو دقیقې
د مونیخ امنیتي کنفرانس مشر: په انقره کې د ناټو په سرمشریزه کې باید د تورکیې ګټې په پام کې ونیول شي
د مونیخ امنیتي کنفرانس رئیس د چهارشنبې په ورځ وویل چې په جولای میاشت کې د تورکیې په پلازمېنه انقره کې د ناټو د راتلونکې سرمشریزې پر مهال باید د تورکیې ګټې په پام کې ونیول شي.
د مونیخ امنیتي کنفرانس مشر: په انقره کې د ناټو په سرمشریزه کې باید د تورکیې ګټې په پام کې ونیول شي
د مونیخ امنیتي کنفرانس مشر: په انقره کې د ناټو په سرمشریزه کې باید د تورکیې ګټې په پام کې ونیول شي / AP

ولفګنګ ایشینګر وايي چې په انقره کې د ناټو راتلونکې سرمشریزه باید د تورکیې ستراتیژیک رول منعکس کړي. هغه تورکیه د دغه اتحاد د ختیځې څنډې او منځني ختیځ ترمنځ د یوه "پله" په توګه یاد کړه.

د مونیخ امنیتي کنفرانس رئیس د چهارشنبې په ورځ وویل چې په جولای میاشت کې د تورکیې په پلازمېنه انقره کې د ناټو د راتلونکې سرمشریزې پر مهال باید د تورکیې ګټې په پام کې ونیول شي.

د رومانیا په پلازمېنه بخارست کې د "تور سمندرګي او بالکان امنیت" په لسمه سرمشریزه کې د خبرو پر مهال، ولفګنګ ایشینګر د دغې سرمشریزې د کوربه په توګه پر تورکیې او ایران ته د هغې پر نږدېوالي ټینګار وکړ. ده ایران د دغه اتحاد د امنیت پر وړاندې له دوو "لویو ننګونو" څخه یوه وبلله.

ایشینګر وویل چې د ناټو غړي هېوادونه باید پوه شي چې له انقرې څخه د "یووالي، هوډ او پیوستون" د یو قوي پیغام لیږل خورا اړین دي. هغه زیاته کړه: "مرکزي پوښتنه دا ده: ایا سم پیغام به مسکو ته ورسیږي او هلته به په سمه توګه درک شي؟ دا اتحاد په اروپا کې دننه او بهر د امنیت په اړه دی، او دا امنیت تر ډیره حده پر معتبرې دفاع  پورې اړه لري."

ایشینګر وړاندې وویل چې دا د ناټو د غړو هېوادونو په ډله ییزه ګټه ده چې ډاډ ترلاسه کړي ترکیه به له دې سرمشریزې خوښه وي او د ناټو د یو "ویاړلي غړي" په توګه به ترې پایله اخلي. هغه وویل: "راځئ ډاډ ترلاسه کړو چې موږ د تورکیې ګټې په مناسب ډول په پام کې نیسو ترڅو دا سرمشریزه زموږ د ټولو، په ځانګړې توګه د کوربه هېواد تورکیې لپاره بریالۍ وي."

نوموړي په اتحاد کې اوسنۍ دوره د "بنیادي بدلونونو" دوره وبلله او یادونه یې وکړه چې د غړو هېوادونو دفاعي بودیجه د ناخالص کورني تولید (GDP) له ۲ سلنې څخه ۵ سلنې ته لوړه شوې او ټیکنالوژیکي پرمختګونو پر پوځي توازن ژور اغیز کړی دی.

په انقره کې د ناټو سرمشریزه به د جولای په ۷مه او ۸مه ترسره شي. دا به په ترکیه کې د ناټو دویمه سرمشریزه وي؛ له دې وړاندې په ۲۰۰۴ کال کې په استانبول کې هم ورته غونډه شوې وه.

"لوړ سمبولیک ارزښت"
په ورته وخت کې، د "نیو سټراټیژي سنټر" افتخاري مشر "سورین دوکارو" په همدې غونډه کې وویل چې په تورکیه کې د ناټو د راتلونکې سرمشریزې جوړېدل "لوړ سمبولیک" ارزښت لري. هغه وویل چې تورکیه نه یوازې د ناټو په ختیځه څنډه کې موقعیت لري، بلکې پر سویل او منځني ختیځ هم اغیز لري: "له دې نظره، دا ټولې ګټې سره راټولوي."

دوکارو وویل چې موږ د "ډیجیټلي جګړې په ډګر" کې ژوند کوو او زیاته یې کړه: "هغه څوک چې د نوو ټیکنالوژیو په دې غیر متناسبه برخه کې ډیر مهارت ترلاسه کړي، کولی شي بدلون رامنځته کړي." هغه په دې برخه کې اوکراین د یوې بېلګې په توګه یاد کړ.

هغه د امریکا او اروپايي هېوادونو ترمنځ د "مسؤلیتونو د وېش" موضوع ته هم اشاره وکړه او ویې ویل چې اروپايي هېوادونه باید په چارو کې، لکه په هوا کې الوتکو ته د تېلو رسول او د وضعیت په اړه معلوماتي پوهاوی، په بشپړ ډول پر امریکا تکیه ونکړي او باید خپله خپلواکي زیاته کړي.

 

وپلټۍ
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر: امریکا او ایران د جګړې د درولو لپاره "کافي اراده" ښودلې
راپور: سعودي عربستان پر خپلې خاورې له بریدونو وروسته پر ایران پټ بریدونه کړي دي
اردوغان: تورکیې د نړیوالو جګړو سربېره د خوراکي توکو د رسولو سلسله خوندي کړې ده
ایران له امریکا سره د سولې خبرو د دویم پړاو لپاره لږ تر لږه " پنځه تضمینونه" غوښتي دي.
د نیویارک ټایمز راپور: د امریکا استخبارات ښيي چې ایران لا هم د توغندیو پراخې وړتیاوې لري
د ورځې مهم خبرونه
اسرائیلي ځواکونو پر رام ‌الله برید کړی او په اشغال شوې لوېدیځه غاړه کې یې د الجزیرې دفتر بېرته تړلی
د امریکا استازي ویلي چې اسرائیل په متحده عربي اماراتو کې د اوسپنې ګنبد دفاعي سیستم ځای پر ځای کړی دی
د پاکستان په شمال لویدیځ کې په یوه بازار کې چاودنې ګڼ شمير کسانو ته مرګ ژوبله اړولې ده.
د انګلستان په پارلمان کې د کارګر ګوند یو زیات شمیر غړیو وکیلانو  د سټارمر څخه د استعفا غوښتنه وکړه
اسرائیلي ځواکونو په العیزریه کې د غیرقانوني میشت ځایونو د پراختیا لپاره ۴۰ فلسطیني دوکانونه ونړول
امریکا یوه سناتور د زیږون له لارې د تابعیت د حق د ختمولو لپاره په اساسي قانون کې د تعدیل وړاندیز وکړ
متحده عربي اماراتو د امریکا او اسرائیلو د جګړې په جریان کې پر ایران پټ بریدونه کړي دي
د اوکراین پوځ ویلي د روسیې او اوکراین د اوربند له پای ته رسيدو وروسته کیف د ډرون تر برید لاندې راغلی
ټرمپ: له ایران سره اوربند په (ډېر نازک حالت) کې  قرار لري.