د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان ویلي دي چې نور سیمه ییز هیوادونه چې د سولې ګډ لید لري کولی شي د تورکیې، پاکستان او سعودي عربستان لخوا جوړ شوي د مکې دفاعي اتحاد سره یوځای شي.

فیدان دا څرګندونې په یوه مقاله کې وکړې چې سرلیک یې دی زموږ په بهرني سیاست کې د سیمه ییز مالکیت رول: د مکې دفاعي اتحاد، چې د انادولو خبري اژانس د میاشتنۍ مجلې، اې اې لنډیز  (AA)په نومبر ګڼه کې خپور شوی.

هغه وویل، تورکیې له پاکستان او سعودي عربستان سره د ګډې دفاع لپاره د مکې تړون ځکه لاسلیک کړ، چې دغه درې واړه هېوادونه د «سیمه‌ییزو ستونزو لپاره د سیمه‌ییزو حل‌لارو» ګډ لیدلوری لري.

فیدان وویل چې دا اتحاد موخه لري چې د مخنیوي د پیاوړتیا له لارې سیمه ییز ثبات کې مرسته وکړي.

هغه وویل: "د مکې دفاعي اتحاد زموږ د ستراتیژیک بهرني سیاست لومړیتوبونو په څلور لارې کې موقعیت لري، کوم چې د سیمه ییزې سولې او ثبات پیاوړتیا، د پرمختګ او سوکالۍ ملاتړ، زموږ د بهرنیو اړیکو د اداري چوکاټ پراخول، او د نړیوال سیسټم بدلون کې د مرستې په توګه لنډیز کیدی شي."

فیدان همدارنګه وویل، د نړیوال حکومتدارۍ نظام له یوه کړکېچن پړاو څخه تېرېږي او منځنی ختیځ د نړیوالو ننګونو په مرکز کې قرار لري.

د سیمه ‌ییزو او نړیوالو پرمختګونو په اړه د انقرې لیدلوری

فیدان په خپله مقاله کې د تورکیې د بهرنیو اړیکو بنسټیز چوکاټ، د نړیوالې حکومتولۍ نظام او د راتلونکي په اړه د انقرې لیدلوری هم ارزولی دی.

د «اې اې لنډیز» د نومبر میاشتې ګڼه دوه هغه بهیرونه څېړي چې په یوه وخت کې د ایران څخه د افریقا تر ښکر پورې په غځېدلې سیمه کې روان دي.

دا د یمن او باب المندب تنګي له لارې د امریکا-ایران د جګړې د دوهم سمندري جبهې تحلیلونه، په اروپا کې د روسیې په اړه مخ په زیاتیدونکي اندیښنې، په تور سمندرګي کې د امنیتي چاپیریال او د ملګرو ملتونو د اقلیم د بدلون کنفرانس کوپ۳۱ (COP31) لپاره چمتووالی، چې تورکیه یې کوربه توب کوي، وړاندې کوي.

دغه مجله د بهرني سیاست، امنیت، اقتصاد، ټکنالوژۍ، چاپېریال او ټولنیزو بدلونونو په برخو کې د نړیوالو او سیمه‌ییزو پرمختګونو شننې وړاندې کوي، چې د کارپوهانو ارزونې، خپلواک نظرونه، څېړنې او معلوماتي انځورونه پکې شامل دي.

د دې مجلې موخه دا ده چې پالیسي جوړوونکو، د پوهنتون استادانو، څېړونکو، د رسنیو مسلکي کارکوونکو او نورو لوستونکو ته د مهمو پرمختګونو، د هغو د پایلو او احتمالي راتلونکو سناریوګانو په اړه هراړخیز لیدلوری وړاندې کړي.