د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان په ترکمنستان کې له خپل روسي سیال ولادیمیر پوتین سره وکتل، د امریکا او ایران د جګړې په اړه یې بحث وکړ او په څو سکتورونو کې یې د ګډو پروژو پر پرمختګ ټینګار وکړ.
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان له خپل روسي سیال ولادیمیر پوتین سره په ترکمنستان کې د لیدنې پر مهال څرګنده کړه چې ایران او امریکا د جګړې د پای ته رسولو او د هرمز تنګي د بېرته پرانیستلو په موخه نوي وړاندیزونه تبادله کړي دي. په دې لیدنه کې دواړو لورو د اقتصادي او ستراتیژیکې همکارۍ پر پراختیا هم خبرې وکړې.
د ایران دولتي خبري اژانس ایرنا راپور ورکړی چې د پنجشنبې ورځې دا لیدنه د خپلواکو دولتونو د ګډو ګټو ټولنې (سيایاېس) د مشرانو د سرمشریزې او د کسپین سمندرګي د چاپېریال ساتنې د سرمشریزې په څنډه کې ترسره شوه.
دواړو مشرانو په دوه اړخیزو اړیکو کې پرمختګ وڅیړه او د انرژۍ، کرنې، ترانسپورت او سوداګرۍ په ګډون په مهمو سکتورونو کې د همکارۍ د پیاوړتیا په اړه یې بحث وکړ.
دوی د ګډو پروژو د نهایی کولو او بشپړولو د ګړندي کولو اړتیا باندې هم ټینګار وکړ او د دواړو هیوادونو د ملي ګټو او سیمه ییز ثبات سره سم د جامع همکارۍ د پراخولو لپاره یې خپلې ژمنې بیا تایید کړې.
د ایران د محصلینو خبري اژانس (اېساېناې) د راپور له مخې، پزشکیان ویلي چې ایران به د جګړې له شتون سره سره له امریکا سره له خبرو اترو څخه لاس وانخلي.
هغه وويل: "موږ په خبرو اترو کې يو، خو هر ځل چې موږ له امريکا سره خبرې کوو، دوی بيا بريد کوي. په هرصورت، موږ به د خبرو اترو له مېز او د خبرو اترو څخه لاس وانخلو."
پزشکیان وویل چې تهران خپل وړاندیزونه وړاندې کړي او واشنګټن هم نوي وړاندیزونه وړاندې کړي دي.
هغه زیاته کړه: "موږ په دې وړاندیزونو کې خپل تعدیلات راوستي دي. کله چې دوی نهايي شي، نو موږ باید د موجوده منځګړو له لارې کښینو او دواړه وړاندیزونه سره یوځای کړو."
پزشکیان د سیمه ییزو مسایلو او په ملګرو ملتونو کې د روسیې د دریځونو له امله له مسکو مننه وکړه او ویې ویل چې روسیې د یو اړخیز دریځونو پر وړاندې مبارزه کې مرسته کړې ده.
هغه هیله څرګنده کړه چې د تهران او مسکو ترمنځ مخ پر زیاتېدونکې همغږي به «په چټکۍ او پیاوړتیا» پر مخ ولاړه شي او ویې ویل چې اوسني شرایط د همکارۍ د ژورتیا لپاره یو فرصت برابروي.
هغه وویل چې تهران غواړي جګړه پای ته ورسېږي، خو په عین وخت کې باید د نړیوالو قوانینو له مخې د ایران د خلکو حقونو ته درناوی وشي.
د خپلواکو دولتونو د ګډو ګټو ټولنې سرمشریزه
دواړو مشرانو وروستی ځل د سپتمبر په لومړۍ نیټه د قرغزستان په بشکیک کې د شانګهای همکارۍ سازمان د سرمشریزې په څنډه کې په شخصي توګه سره ولیدل، چیرې چې دوی د دوه اړخیزو اړیکو او د امریکا او ایران د جګړې په اړه بحث وکړ.
د لیدنې پر مهال، پوتین د ایران او امریکا ترمنځ اوربند «بې ثباته او ډېر نازک» وباله او له تهران سره یې د دوامداره ملاتړ ژمنه وکړه.
په دې وروستیو کې، پزشکیان او پوتین د چهارشنبې په ورځ هم د ټیلیفون له لارې خبرې وکړې او د ایران او امریکا ترمنځ د مذاکراتو په اړه یې بحث وکړ. د روسیې ولسمشر د شخړې د حل لپاره د ډیپلوماتیکو هڅو ملاتړ لپاره د مسکو چمتووالی څرګند کړ.
پوتین د پنجشنبې په ورځ ترکمنستان ته ورسېد، ترڅو د خپل دوه ورځني سفر په ترڅ کې د خپلواکو دولتونو د ګډو ګټو ټولنې د مشرانو په سرمشریزه او د کسپین سمندرګي د چاپېریال ساتنې په سرمشریزه کې ګډون وکړي. دغه غونډه د کسپین سمندرګي پر غاړه د «اوازا» په ملي سیاحتي سیمه کې ترسره کېږي.
تمه ده چې د خپلواکو دولتونو د ګډو ګټو ټولنې په سرمشریزه کې د غړو هېوادونو ترمنځ همکاري او همدارنګه سیمه ییز او نړیوال پرمختګونه وڅېړل شي.
د کسپین سمندرګي په سرمشریزه کې د ساحلي هیوادونو، یعنې اذربایجان، ایران، قزاقستان، روسیې او ترکمنستان مشران ګډون کوي. په دې غونډه کې به د کسپین سمندرګي په سیمه کې د چاپېریال ساتنې په برخه کې پر همکارۍ خبرې وشي.
