اقتصاد
2 د لوستلو دقیقې
د جرمني لومړي وزیر میرز خبرداری: د ایران جګړه به تلپاتې اقتصادي زیانونه واړوي
میرز د دوشنبې په ورځ په برلین کې یوې خبري غونډې ته وویل: "موږ به تر ډېره وخته د دې جګړې پایلې احساس کړو، حتی تر هغې وروسته چې جګړه پای ته ورسیږي."
د جرمني لومړي وزیر میرز خبرداری: د ایران جګړه به تلپاتې اقتصادي زیانونه واړوي
د جرمني لومړي وزیر میرز خبرداری: د ایران جګړه به تلپاتې اقتصادي زیانونه واړوي / Reuters

د جرمني لومړي وزیر په اسلام‌اباد کې د خبرو اترو پر ناکامۍ افسوس څرګند کړ او ویې ویل چې برلین د یوه لوی اقتصادي بار مقابلې ته چمتووالی نیسي.
د جرمني لومړي وزیر فریډریش میرز خبرداری ورکړی چې د ایران جګړه به د نړۍ پر اقتصاد تلپاتې اغېزې ولري او جرمني پخپله هم د خپل اقتصاد پر وړاندې د یوه لوی او اوږدمهاله بار مقابلې ته چمتووالی نیسي.

میرز د دوشنبې په ورځ په برلین کې یوې خبري غونډې ته وویل: "موږ به تر ډېره وخته د دې جګړې پایلې احساس کړو، حتی تر هغې وروسته چې جګړه پای ته ورسیږي." هغه زیاته کړه: "له همدې امله موږ د یوې اوږدې مودې لپاره د جرمني پر اقتصاد او په ځانګړي ډول پر کورنیو د یوه دروند بار لپاره تیاری نیسو."

دغه محافظه کار مشر په اسلام‌اباد کې د امریکا او ایران ترمنځ د خبرو اترو پر بې پایلې پای ته رسېدو خپګان وښود، خو دا یې هم وویل چې له پیله یې د ستونزو اټکل کاوه. هغه خبریالانو ته وویل: "زه په اسلام‌اباد کې د خبرو د پرې کېدو له پرېکړې حیران نه شوم. ما له پیل څخه داسې احساس نه کاوه چې دا خبرې دې په رښتیا سره ښې تنظیم شوې وي." نوموړي زیاته کړه چې یوې ډیپلوماټیکې حل لارې ته رسېدل به یوه اوږده پروسه وي.

د انرژۍ په برخه کې مرستندویه اقدامات
میرز وویل: "موږ له امریکايي ادارې، د شخړې له خواوو او له اسرائیلو سره په خبرو بوخت یو. دا به یوه اوږدمهاله پروسه پاتې شي."

د جګړې له امله د انرژۍ د بیو لوړېدو فشار کمولو لپاره، میرز اعلان وکړ چې د هغه ائتلافي حکومت د سوداګریو او کورنیو لپاره پر یو لړ هدفي مرستندویه اقداماتو هوکړه کړې ده.

میرز خبریالانو ته وویل: "موږ د ډیزلو او پټرولو پر سر د انرژۍ مالیه د دوو میاشتو لپاره شاوخوا ۱۷ یورو سینټه  فی لیټر کموو." هغه زیاته کړه: "دا به په هېواد کې د موټر چلوونکو او سوداګریو وضعیت خورا ژر ښه کړي، په ځانګړي ډول د هغو کسانو لپاره چې خپل موټر د کار لپاره کاروي."

حکومت به شرکتونو ته دا اجازه هم ورکړي چې خپلو کارکوونکو ته تر ۱۱۷۰ ډالرو پورې د مالیې څخه پاکه "مرستندویه جایزه ورکړي.

وپلټۍ
د سویس او فرانسې په پوله د جي-۷ (G7) سرمشریزه؛ د لاریونونو له وېرې سخت امنیتي تدابیر
تورکیې او کاناډا د آزادې سوداګرۍ تړون په اړه خبرې اترې پیل کړې
د تورکیې اقتصاد د کال په لومړۍ ربع کې ۲.۵ سلنه وده کړې
نړیوال بانک ویلي دي چې د ایران جګړې په درشل کې ۲۷ هېوادونه بحراني فنډونو ته د لاسرسي په لټه کې دي
اروپایي ټولنه له امریکا سره د سوداګریزې معاملې د نهایي کولو لپاره هوکړې ته ورسېده
په هند کې د "برېکس"د بهرنیو چارو وزیرانو د ایران د جګړې تر سیوري لاندې پیل شوه
د امریکا یو چارواکی وایي چې د امریکا او چین ترمنځ د نادرو ځمکنیو منرالونو تړون لا هم نافذ دی
اسیا د ایران د جګړې له امله د انرژۍ د شاکونو دویمې څپې ته چمتووالی نیسي
د تورکیې دفاعي شرکتونو د ساحا ۲۰۲۶ نندارتون کې د نږدې ۸ میلیارد ډالرو صادراتو تړونونه لاسلیک کړل
د اماراتو له خوا د اوپک (OPEC) پرېښودل؛ پر دغه سازمان لویه ضربه او د تېلو په بازار کې بدلونونه
د ایران په وړاندې د امریکا لخوا د بندیزونو د پراخېدو له امله د تېلو بیې لوړې شوې
د انرژۍ د نړیوالې ادارې مشر: د هرمز تنګي د بندېدو له امله هره ورځ ۱۳ میلیونه بیرله تېل له لاسه وتلي
اوزبیکستان له افغانستان سره د غوراوي سوداګرۍ تړون تایید کړ
پر ایران د جګړې په دوام سره د تېلو بیې په هر بیرل کې له ۱۰۵ ډالرو واوښتې
د طالبانو حکومت د پاکستاني دارو ګانو د بدیل د موندولو  په اړه اعلان افغانستان د درملو بازار ولړزاوه
په استانبول کې د ځوانو سوداګرو نړیواله کنګره  ترسره شوه
چین په ۲۰۲۵ کال کې د نړۍ تر ټولو ستر بېړۍ جوړوونکی هېواد شو
وینزویلا د تېلو په سکتور کې د اصلاحاتو له لارې بهرني پانګونې د ۱.۴ میلیارد ډالرو ته زیاتوي
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت
د تورکیې د مرکزي بانک زیرمې د لومړي ځل لپاره له ۲۰۰ ملیارد ډالرو څخه واوښتې