د جرمني د دفاع وزارت یوه ویاند د چهارشنبې په ورځ وویل چې د دغه هېواد پوځ به نور له چینایي بې پیلوټه الوتکو څخه کار وانخلي. دا پرېکړه د لوېدیځو پوځونو ترمنځ د هغو مخ پر زیاتېدونکو اندېښنو په ترڅ کې شوې چې ګواکې دا الوتکې کولی شي امنیتي خطر رامنځته کړي او بیجینګ ته د حساسو معلوماتو د لېږدولو لپاره وکارول شي.

ویاند وویل، د چینایي شرکتونو بې پیلوټه الوتکو ته مخکې د هدف ویشتلو د تمرین او روزنیزو موخو لپاره د یوه ارزانه (کم لګښته) انتخاب په توګه اجازه ورکړل شوې وه. اوس به د دوی پر ځای اروپایي محصولات وکارول شي.

ویاند په یوه ایمیل شوې اعلامیه کې وویل: "د جرمني د وسله والو ځواکونو د ځان بسیاینې او ټیکنالوژیکي حاکمیت د پیاوړتیا په موخه به نور د چین ساخت ماډلونه ونه کاروي."

ویاند زیاته کړه چې د ځانګړو هېوادونو د سیسټمونو پر کارولو باندې کوم بشپړ بندیز نشته، او دا پرېکړه د انفرادي خطر د هغو ارزونو پر بنسټ شوې چې موخه یې د پوځي، معلوماتي ټیکنالوژۍ (IT) او معلوماتو (ډیټا) د امنیت خوندیتوب دی.

د دې بدلون په اړه لومړی راپور د جرمني 'ډېر شپیګل' (Der Spiegel) خبري رسنۍ ورکړ.

شپیګل راپور ورکړی چې سیمه ییزو قوماندانانو ته د ۲۰۲۴م کال د یوې ستراتیژۍ له مخې د دغو بې پیلوټه الوتکو د پېرلو اجازه ورکړل شوې وه چې د تایید شویو سیسټمونو یو "سپین لیست" (مجاز لیست) پکې شامل و، چې په دې کې د نړۍ د بې پیلوټه الوتکو ترټولو ستر چینایي شرکت، 'ډي جي ای'  لخوا جوړې شوې څو الوتکې هم شاملې وې.

'ډي جي ای' شرکت په وار وار ویلي چې د دوی بې پیلوټه الوتکې کوم امنیتي خطر نه پېښوي او د مې په میاشت کې دې شرکت امریکایي قانون جوړونکو ته وویل چې یوې خپلواکې څېړنې موندلې چې "له متحده ایالاتو بهر د معلوماتو د لېږدولو هېڅ شواهد نشته."

په برلین کې د چین سفارت او د دغه هېواد د سوداګرۍ او بهرنیو چارو وزارتونو سمدستي د نظر څرګندولو غوښتنو ته ځواب نه دی ویلی.

لوېدیځ متحدین امنیتي تدابیر سختوي

امریکا تېره میاشت د جاپان په اوکیناوا ټاپو کې پخپله هوایي اډه کې د چین د 'بي وای ډي' (BYD) شرکت لخوا د جوړو شویو موټرو پر کارولو بندیز ولګاوه، او پولنډ هم د فبرورۍ په میاشت کې د هغو اندېښنو له امله په پوځي تاسیساتو کې پر چینایي موټرو بندیز ولګاوه چې ګواکې د دوی سینسرونه د حساسو معلوماتو د راټولولو لپاره کارول کېدای شي.

ویاند وویل چې د جرمني دفاع وزارت د ځانګړو هېوادونو یا شرکتونو پر موټرو عمومي بندیز نه لري، خو زیاته یې کړه چې په عصري موټرو کې نصب شوي سینسرونه د احتمالي امنیتي خطرونو په توګه لیدل کېږي، او له همدې امله د اړتیا په صورت کې حساسو پوځي ځایونو ته د هغوی د ورتګ مخه نیول کېدای شي.