د ملګرو ملتونو د سرمنشي لپاره د تورکیې نوماند، فریدون سینیرلي اوغلو ژمنه کړې چې که د دې سازمان د مشرۍ لپاره وټاکل شي، "د ټولو لپاره د یوې لا سوکاله او عادلانه نړۍ په جوړولو" کې به مرسته وکړي.

سینیرلي اوغلو د سازمان د راتلونکي مشر لپاره د ټاکنې پروسې د یوې برخې په توګه د ملګرو ملتونو له غړو هېوادونو او د مدني ټولنې استازو سره په متقابلو خبرو اترو کې وویل: "که زه وټاکل شم، زه به خپله ټوله تجربه، انرژي او ژمنتیا دې ته وقف کړم ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې ملګري ملتونه د خپلو بنسټ ایښودونکو لیدلوري ته وفادار او زموږ د ګډ راتلونکي لپاره وړ پاتې شي، د شخړو مخنیوی وکړي، دوامداره پرمختګ ته وده ورکړي، د انساني کرامت ساتنه وکړي، او د ټولو لپاره د یوې لا سوکاله او عادلانه نړۍ په جوړولو کې مرسته وکړي."

هغه وویل چې د هغه کړنلاره به "د ملګرو ملتونو د منشور اهدافو او اصولو ته په کلکې وفادارۍ"، خپلواکۍ او بې طرفۍ، روڼتیا او ځواب ویلو، له سیمه ییزو سازمانونو سره په ملګرتیا، او "د شمولیت لپاره پر ژمنتیا ولاړه وي، ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې ټول غږونه، په ځانګړې توګه هغه چې په دودیز ډول یې استازیتوب کم دی، د نړیوالو حل لارو په جوړولو کې مرسته وکړي."

سینیرلي اوغلو، چې اوس مهال په اروپا کې د امنیت او همکارۍ سازمان (OSCE) سرمنشي دی، وویل چې نړۍ له "لوړو جیوپولیټیکي کړکېچونو څخه تېریږي، چې په لسیزو کې ترټولو لوړ دي."

هغه وویل: "نړیوال سیسټم د سولې او امنیت پر وړاندې ګواښونو ته د رسیدګۍ یا حتی د هغوی په اړه موافقې ته رسېدو کې پاتې راغلی دی،" هغه زیاته کړه چې د هېوادونو دننه او ترمنځ اقتصادي نابرابرۍ مخ په ډېرېدو دي او "نړیوال پیوستون مخ پر کمزوري کېدو دی."

نوموړي وویل: "بشري حقونه په ښکاره توګه تر پښو لاندې کیږي او د نه زغملو وړ دوه ګونو معیارونو لخوا زیانمن کیږي."

هغه وویل: "زه د سرمنشي د څوکۍ په لټه کې په دې خاطر نه یم چې زه فکر کوم ملګري ملتونه بې عیبه دي، بلکې په دې خاطر چې زه کلک باور لرم چې دا سازمان حتمي او اړین دی." "کله چې قوانین د ځینو لپاره اهمیت ونه لري، نو د هیچا لپاره به اهمیت ونلري، او دا بیا د ټولو لپاره یوه ستونزه جوړیږي."

هغه زیاته کړه: "ملګري ملتونه داسې یوه سرمنشي ته اړتیا لري چې یوازې یو عمومي مدیر یا د سازمان غږ نه وي، بلکې یو فعال او تجربه لرونکی ډیپلوماتیک منځګړی وي، او هلته تګ ته چمتو وي چېرې چې سولې ته ترټولو ډېره اړتیا وي."

هغه وویل: "له هغو کسانو سره خبرې اترې چې موږ ورسره اختلاف لرو، امتیاز ورکول نه، بلکې یو مسؤلیت دی."

د فلسطین په اړه نظرونه

سینیرلي اوغلو پنځه لومړیتوبونه په ګوته کړل: د شخړو مخنیوی او حل کول؛ په څو اړخیزتوب  باندې د باور بېرته راژوندي کول؛ د رامنځته کېدونکو ننګونو لپاره چمتووالی؛ د دوامداره پرمختګ او اقلیمي اقداماتو چټکول؛ او د بشري حقونو ساتنه.

هغه د اصلاحاتو غوښتنه وکړه ترڅو ملګري ملتونه "لا ډېر چټک، روڼ، په ډیجیټل ډول وړ، له مالي پلوه مسؤل او ځواب ویونکي" کړي.

هغه زیاته کړه: "د نړۍ په کچه مالیه ورکوونکي باید وګوري چې د دوی پیسې چېرته ځي، کومې پروژې تمویلوي، او څه اغېز رامنځته کوي."

د عرب ګروپ د یوه استازي د دې پوښتنې په ځواب کې چې ایا هغه به د فلسطین د خلکو د حقونو ملاتړ وکړي، سینیرلي اوغلو وویل: "د سرمنشي په توګه، زه به دا تاریخي مسؤلیت د خپل سیاسي فعالیت په سر کې ځای پرځای کړم."

هغه وویل: "د فلسطین د مسلې عادلانه حل یوازې د عربي نړۍ لپاره نه، بلکې د نړیوال نظم د ثبات لپاره هم مهم دی،" نوموړي ژمنه وکړه چې "د دوه دولتونو د حل پر بنسټ به د یوې هراړخیزې سیاسي هوکړې" لپاره کار وکړي.

هغه زیاته کړه: "فوري بشري وضعیت، په ځانګړې توګه په غزه کې، باید یو مرکزي لومړیتوب پاتې شي."

د سمندري امنیت په اړه، د هرمز تنګي او سرې بحیرې په ګډون، هغه وویل: "پر سوداګریزو کښتیو بریدونه، ملکي سمندري کارکوونکو ته ګواښونه، او پر کښتۍ چلولو غیر موجه محدودیتونه د منلو وړ نه دي، پرته له دې چې سرچینه یا انګېزه یې هر څه وي."

هغه وویل: "سرمنشي باید لومړی کس وي چې د پېښې ځای ته ورسیږي او یو باوري او ریښتینی منځګړی واوسي." "زه باور لرم چې د لویو جیوپولیټیکي ننګونو په دې وخت کې، زه د دې سازمان د مشرۍ لپاره مناسب کس یم."