د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوټرېش د چهارشنبې په ورځ د ګډ مسوولیت پر بنسټ د یوه نوي "اقلیمي عدالت تړون" غوښتنه وکړه، او د کاپ-۳۱ غونډې له ګډونوالو هېوادونو یې وغوښتل چې له فوسیلي سون توکو څخه لېږد چټک کړي او په پراخه کچه اقلیمي تمویل راټول کړي.
ګوټرېش په تورکیه کې د ملګرو ملتونو د اقلیمي کنفرانس د مشرانو سرمشریزې ته وویل: "موږ د ګډ مسوولیت، ګډ امنیت او ګډو ګټو پر بنسټ یوه نوي اقلیمي عدالت تړون ته اړتیا لرو." نوموړي ټینګار وکړ چې ټول هېوادونه باید د "ګډو خو جلا" مسوولیتونو د اصل له مخې خپلې ژمنې پوره کړي.
دا وړاندیز شوی چوکاټ پر څلورو ستنو ولاړ دی: له فوسیلي سون توکو څخه د عادلانه لېږد چټکول، د زیانمنونکو وګړو خوندیتوب، د کافي تمویل ډاډ ترلاسه کول، او پر جیوپولیټیکي وېشونو باندې همکارۍ ته لومړیتوب ورکول.
د دې لپاره چې د تودوخې د ۱.۵ درجې سانتي ګراد حد د لاسرسي وړ پاتې شي، ګوټرېش وویل چې د نوي کېدونکې انرژۍ نړیوال ظرفیت باید تر ۲۰۳۵م کال پورې د ۲۰۲۵م کال د کچې په پرتله درې برابره شي، په داسې حال کې چې د ډبرو سکرو انرژي باید لږترلږه ۷۵ سلنه راکمه شي.
هغه له پرمختللو هېوادونو وغوښتل چې تر ۲۰۳۵م کال پورې هر کال لږترلږه ۳۰۰ میلیارده ډالر چمتو کړي او وړاندیز یې وکړ چې د تېلو د سترو شرکتونو پر ناڅاپي (باد راوړې) ګټو دې مالیه ولګول شي.
هغه وویل، نهو سترو شرکتونو په تېره ربع (درېیو میاشتو) کې ۹۵ میلیارده ډالره ګټلي دي، او غوښتنه یې وکړه چې دا عواید دې د زیانمنونکو هېوادونو د ملاتړ لپاره وکارول شي.
ګوټرېش خبرداری ورکړ چې اقلیمي ناورینونه په ټوله نړۍ کې "ژوند، معیشت او اقتصادونه ځپي"، او اوسنی تګلوری یې د "متقابل باوري ویجاړتیا په لور لار" وبلله.
هغه وویل: "یا د دې عادلانه لېږد لپاره پلان جوړ کړئ، یا یې بیه په ګډوډۍ او د معیشت په له لاسه ورکولو سره پرې کړئ."
تورکیه په خپل سویلي ښار انتالیا کې د ملګرو ملتونو د اقلیمي بدلون کنفرانس (COP31) کوربه توب کوي.
