د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان ویلي، چې د اروپايي کمیسیون د مشرې اورزولا فون دیر لاین وروستۍ څرګندونې 'د خواشینۍ وړ' وې، او زیاته یې کړه چې له هغې وروسته دا مسئله د ډیپلوماتیکو لارو حل شوې ده.

فیدان د جمعې په ورځ په اکسفورډ پوهنتون کې د خبرو پر مهال وویل: "د کمیسیون د مشرې څرګندونې د خواشینۍ وړ وې، موږ اړینې اړیکې نیولې دي، نو زما په اند موږ دا مسئله حل او سمه کړې ده."

د هغه دا څرګندونې د یوې وینا په ځواب کې وې چې فون دیر لاین د دې اونۍ په پیل کې په هامبورګ کې کړې وه، چېرته چې هغې د 'ډي زایټ' ورځپاڼې ۸۰مه کلیزه لمانځله.

د اروپايي ټولنې د پراختیا پوښتنې ته په ځواب کې، هغې وویل: "موږ باید د اروپايي لویې وچې په بشپړولو کې بریالي شو ترڅو د روسیې، تورکیې یا چین تر اغېز لاندې رانشي."

د مسئلې سیاسي ګټه اخیستنه'

د جمعې په ورځ، تورکیې د ۱۹۱۵ کال د پېښو په اړه د ځینو هېوادونو د چارواکو څرګندونو ته په ځواب کې یوه اعلامیه هم خپره کړه، چې په کې یې د سیمه ییز ثبات پر ټینګښت ټینګار کړی او د "مسئلې له سیاسي ګټې اخیستنې" سره یې مخالفت ښودلی دی.

د تورکیې د بهرنیو چارو وزارت په خپله رسمي ویب پاڼه کې په یوه خپره شوې اعلامیه کې ویلي: "په جنوبي قفقاز کې د سولې او پخلاینې رامنځته کېدونکې فضا یو غښتلی ځواب دی د هغو کسانو له لوري چې غواړي دا سیمه د ثبات او همکارۍ په مرکز بدله شي – هغو کسانو ته چې هڅه کوي له تاریخ څخه دښمني راپیدا کړي."

انقرې ویلي چې اړوندې خواوې "د مسئلې له سیاسي ګټې اخیستنې" پروړاندې ګډ دریځ لري.

'د پیړیو راهیسې د ګډ ژوند کلتور'

په اعلامیه کې زیاته شوې: "لیدل کېږي چې د ځینو درېیمو هېوادونو سیاستوال هڅه کوي له دې مسئلې څخه د خپلو محدودو سیاسي ګټو لپاره کار واخلي یا د خپلو مسؤلیتونو د پټولو هڅه کوي."

تورکیې د خپل اوږدمهاله دریځ په بیا تکرارولو سره وویل چې تاریخي څېړنو او روڼتیا ته ژمنه ده، او یادونه یې وکړه چې "د پیړیو راهیسې یې د ګډ ژوند د کلتور تر ټولو قوي بېلګې پاللي دي" او د ۱۹۱۵ کال د پېښو د څېړلو لپاره یې په بې پرې او عادلانه توګه د یوه ګډ تاریخي کمیسیون د جوړولو وړاندیز بیا یاد کړ.

اعلامیې زیاته کړه: "موږ له درېیمو اړخونو څخه چې رغنده نیتونه لري، غوښتنه کوو چې د یوه ګډ او عادلانه یادښت ته د رسېدو لپاره د هڅو او د خبرو اترو له تازه رامنځته شوي مثبت چاپېریال څخه ملاتړ وکړي."